( 13 * ) - مخزن الادويه 339 ( 14 * ) - كتاب خطى فروغ ناصرى ( 15 * ) - شليمر 498 Code - 1121 خلنج Calluna vulgaris ( L . ) Salisb درختچه‌اى است پرشاخه ، بوته‌مانند ، به بلندى 50 - 60 سانتيمتر ، هميشه سبز با ساقه‌هاى ريشه‌دهنده و چوبى شده از خانواده Ericaceae با برگ‌هاى باريك نوك‌تيز ، به درازاى تا 5 ميليمتر و پهناى 2 ميليمتر . گل‌ها ريز به رنگ قرمز مايل به بنفش كه در قسمت انتهائى ساقه‌ها و شاخه‌ها به صورت خوشه ظاهر مىشوند . گل‌ها داراى نوش فراوان قهوه‌اىرنگ مىباشند در نتيجه عسل حاصل به رنگ سياه مىباشد و در نانوائيها از آن استفاده مىشود . گياه در سنگلاخها ، خاكهاى شنى و اسيدى و مردابهاى بسيارى از مناطق اروپا مىرويد . در آسياى صغير و سيبرى گياه مناطق وسيعى را تحت پوشش خود درآورده است . تاريخچه : به يونانى اريكه Ereike و به لاتين Erica ناميده شده و به اريقى معرب شده و حنين معادل آن را خلنج آورده است . رازى آن را ذيل اريقى ، ابن بيطار و صاحبان تحفه و مخزن الادويه آن را تحت عنوان خلنج شرح داده‌اند . ديوسكوريد مىنويسد آن درختچه‌اى است كوچك شبيه به درخت گز ولى كوچكتر كه از نوش گل آن زنبور عسل استفاده مىكند ولى عسل آن خوب نيست ضماد گل و برگ آن در نيش گزندگان موثر مىباشد 1 * . رازى از قول جالينوس گويد كه آن قابض و تحليل برنده بدون گزندگى است 2 * . ابن بيطار مىنويسد به يونانى آن را اريقى 3 * مىنامند و شريف گفته كه آن در درجه دوم گرم و خشك است اگر شكوفه آن را در روغن [ روغن كنجد به دستور روغن بابونه و روغن گل ] 4 * ريخته و به مدت سه هفته در آفتاب قرار دهند روغن حاصل براى رفع خستگى ، درد مفاصل و نقرس سودمند است . نوع ديگر آنكه رنگ گل‌هاى آن كم‌رنگتر مىباشد همين خواص را دارد 5 * استحمام با جوشانده براده چوب آن نيز همين اثر را دارد و خوردن حدود 5 گرم از تخم آنكه شبيه به خردل مىباشد همراه با عسل از زيان رساندن زهر به معده جلوگيرى مىنمايد 6 * . همانطورى كه ابن بيطار گفته است از نوع ديگر آن 7 * در همان موارد استفاده درمانى مىشده است . قسمت قابل مصرف : قسمت قابل مصرف گل و برگ يا سرشاخه‌هاى گلدار مىباشد .